woensdag, augustus 30, 2006

utque amemus linguam latinam

Goed idee uit Finland. Latijn als lingua franca van de Europese Unie. Kunnen we meteen het Engels dumpen. (DM 30/8)

Finland lanceert Latijn als EU-werktaal
door Barbara Debusschere

Brussel l Finland, de nieuwe voorzitter van de EU, publiceert wekelijks een samenvatting van de activiteiten in Brussel in het Latijn. Het initiatief charmeert niet alleen classicisten en het Vaticaan maar maakt van het duffe Europese jargon een poëtische belevenis, zo klinkt het.

Het Gemeenschappelijk Landbouw Beleid zou klinken als 'Ratio communis agros colendi' (gezamenlijk plan voor het cultiveren van de velden) en de Acquis Communautaire, het EU-orgaan voor wetten en regels, zou voortaan 'Corpus legum institutorumque iuris Europaei' heten.

Wat de Finnen betreft wordt het Latijn de nieuwe Europese werktaal. Toen Finland in 1999 ook al het Europese voorzitterschap bekleedde lanceerden ze de wekelijkse Latijnse samenvattingen, naast varianten in het Engels, Frans en Zweeds. Op de speciale website van de voorzitter staan nu opnieuw en nog meer EU-berichten in het Latijn.

Na de invoering van de eenheidsmunt wordt ook met die 'Latinisering' teruggegrepen naar het Romeinse Rijk.

Dat Finland Latijn invoert is opmerkelijk omdat het land nooit tot dat Romeinse Rijk heeft behoord en het Fins geen afstammeling is van het Latijn. Het enige wat Fins gemeen heeft met de taal van Cicero zijn de naamvallen.

Maar Finland is het enige EU-land waar de openbare omroep al tien jaar lang een nieuwsprogramma in het Latijn uitzendt, Nuntii Latini, en waar rocknummers in het Latijn populair zijn. Klassieke talen zijn een populaire studierichting in Finland en de twee classici die de EU-berichten zullen vertalen naar het Latijn zijn in hun thuisland, via Nuntii Latini, uitgegroeid tot cultfiguren.

Ze wijzen erop dat Latijn allesbehalve dood is omdat Fransen, Italianen en Spanjaarden een moderne variant ervan spreken. De oude en "zo erg duidelijke" vorm als werktaal introduceren is "een eerbetoon aan de Europese beschaving en zijn wortels", zo stellen ze in The Guardian.

Het dagblad van het Vaticaan, L'Osservatore Romano is vol lof over het idee en stelt dat de interesse in Latijn in heel Europa toeneemt. De krant voegt eraan toe dat woorden vinden voor moderne zaken in het Latijn geen probleem is. Een autostrada is een 'autocinetica', een supermarkt een 'supervenalicium', een, wasmachine een 'fullonica electrica' en een voetbalster een 'pilae coriaceae'. (BDB)

Louis Tobback: "Stop met zagen, Freya, Patrick en Yves!"


De man die zegt wat u denkt... Louis Tobback. Wat al lang had moeten gebeuren, doet hij nu toch: een scherpe uitval naar juffertjes-politici die te pas en te onpas debiteren hoe moeilijk hun beroep wel niet is en hoe vlug ze er wel niet uit zullen wegzijn. Dames en heren, als u het niet aankan, vertrek dan toch gewoon! U wordt verkozen om een functie uit te oefenen, dat impliceert dat u zich kandidaat heeft gesteld en er zelf voor kiest om dat te doen. Er zijn er genoeg die met u zouden willen ruilen.

(interview uit DM vandaag, p.3)

Dat politiek een hondenstiel zou zijn, je hoort het wel vaker. Maar Louis Tobback (sp.a) kan het liedje niet meer horen. 'De enige mens in dit land die mag klagen, is de kroonprins. Die is inderdaad veroordeeld tot een job waar hij niet voor gekozen heeft.'

door Filip Rogiers

Leuven l De burgemeester van Leuven heeft zich geërgerd aan recente ontboezemingen van Patrick Dewael (VLD), Freya Van den Bossche (sp.a) en Yves Leterme (CD&V), die ten behoeve van Het Laatste Nieuws journaliste Frieda Joris meenamen in hun reiskofffer. En die haar dan op hun vakantieadres onderhielden over hoe zwaar de politiek wel is, en hoezeer ze door de stiel geleefd worden.

Louis Tobback is dat dus spuugzat. Al die politici die uitpakken met hun milde depressie of midlevencrisis. Hij roept in een gesprek met De Morgen zijn collega-politici dan ook op om "te stoppen met klagen en zagen".

"Wie verplicht hen om deze stiel nog een dag langer te doen als ze het dan toch zo'n hondenleven vinden?", zegt de burgemeester van Leuven. "Ik heb altijd aan politiek gedaan met volle goesting. Ik denk dat ook mensen als Jean-Luc Dehaene, Willy Claes, Karel Van Miert, Herman De Croo of Guy Verhofstadt geen dag níét graag aan politiek hebben gedaan."

"Dat Patrick Dewael, Freya en Leterme dus stoppen met mekkeren over hoe ze geen familieleven meer hebben, hoe ze er depressief van worden. Ik denk dat ze alle drie groot, sterk en intelligent genoeg zijn om iets anders te doen in hun leven. Dat ze zichzelf verlossen en ermee ophouden. Of je nu journalist, loodgieter of politicus bent, als je je job niet graag doet en er de ongemakken niet bijpakt, kap er dan mee."

Voor een midlevencrisis is het bij Tobback te laat, maar hij wordt naar eigen zeggen "op mijn beurt wel depressief van al dat gezeur". Tobback stoort zich ook aan de voelbare spinning achter menig emo-interview. "Allez, ze zeggen dat hun privéleven ondermijnd wordt, dat ze geen familieleven meer hebben, maar ze nemen dan wel journalisten mee op reis. Ze klinken alsof ze veroordeeld zijn tot de politiek. De enige mens in dit land die het recht heeft om daarover te klagen is de kroonprins. Die is inderdaad veroordeeld tot een job waar hij niet voor gekozen heeft. Maar verkozenen van het volk zijn dat toch allemaal geworden omdat ze kandidaat waren, niet?"

Volgens de burgemeester van Leuven dragen de ontboezemingen van zijn collega's bij tot de antipolitiek. "Op den duur durf je bijna niet meer te zeggen dat je gráág burgemeester van Leuven bent."

En dat is Tobback wel degelijk. Hij hoopt dat ook, in een coalitie met CD&V, te blijven na 8 oktober (zie pagina 4).

zondag, augustus 27, 2006

Nieuw speelgoed



Vrijdag een nieuw fototoestel gekocht ter vervanging van het op Rock Werchter gestolen exemplaar. De Canon Powershot A540 meegenomen uit de Fnac. Nood breekt wet, want anders heb ik toch geen tijd om naar zoiets te zoeken. De eerste resultaten zijn alvast bevredigend.

zaterdag, augustus 26, 2006

Laurette in de tegenaanval

Na het tumult rond de ontsnapping van de 28 Daltons in Dendermonde, gaat mijn favoriete PS-politica in het verweer. Samen met het vlammende discours van Elio Di Rupo op de Zomeruniversiteit gisteren, mag je dit beschouwen als de politieke rentrée van de PS. Vurig als steeds krabt Laurette gretig terug naar Tony Van Parys en Marc Verwilghen. En passant neemt ze ook nog eens de jonge Freya in bescherming. Beminnelijk als altijd geeft ze dan nog een aai aan De Croo en Dedecker, die het debat tenminste op ideeën willen voeren. Adorable, non?


Justitieminister Laurette Onkelinx, een week na de spectaculaire ontsnapping in Dendermonde

Het waren hectische weken voor Laurette Onkelinx. Eerst ging Kaplan Murat lopen, en dan nog eens 28 anderen uit de krakkemikkige gevangenis van Dendermonde. Ze ziet er dan ook wat moe uit, maar het is allemaal niet van dien aard om haar pantser van charme te doorbreken. Ook de suggestie dat ze een reprimande gekregen heeft van premier Verhofstadt veegt de eeuwige glimlach niet van haar gezicht. 'Er is geen probleem.'

door Fabian Lefevere en Liesbeth Van Impe

"Ik heb erom moeten glimlachen toen ik hoorde dat ik op de vingers getikt zou zijn. Dat klopt dus niet: ik heb de eerste minister uitleg gegeven. Ik heb hem gezegd dat de Regie der Gebouwen die 14 miljoen euro voor de opwaardering van de gevangenissen nodig heeft. Ik heb hem ook gesproken over een opsplitsing van gedetineerden in een zware en een lichtere categorie. En we hebben het over Marc Verwilghen gehad. Dat is alles".

Stoorde het u niet dat Verhofstadt de indruk wilde wekken dat hijzelf, en niet u, de situatie deblokkeerde?

"Excuseer, we hebben de voorbije dagen hard gewerkt en ik moet de eerste minister bedanken voor die 14 miljoen. Dat is het enige wat telt. Er is geen enkel probleem tussen ons."

Aan Vlaamse kant, ook binnen de regering, wordt vaak gezegd dat u slecht communiceert.

(minzaam) "Vreemd. Nu jullie het zeggen, ik heb dat wel vaker gehoord aan Vlaamse kant. De Waalse media reppen met geen woord over de communicatie van een minister. Ik weet niet wat daarop te zeggen. Ik heb echt geen zin in dit soort discussies. Niemand binnen de regering heeft me hierover aangesproken en ik kan me niet inbeelden dat ik zou praten over een probleem dat niet bestaat."


Misschien is er geen probleem binnen de regering, dan wel op zijn minst met de VLD. Eerst was er het relletje met Verwilghen, en het VLD-voorstel om de gevangenissen te privatiseren was op dat moment niet echt constructief.

"We denken niet altijd hetzelfde, dat klopt. Ik ben tegen de privatisering van de gevangenissen zoals Dedecker en De Croo voorstellen, maar dit is wel een debat over ideeën. Daar heb ik geen problemen mee. Met Verwilghen was het anders, dat was persoonlijker. Toen ik las wat hij zei, was ik verbouwereerd over de leugens. Dat was een persoonlijke aanval. Woensdag heeft Verwilghen me gebeld om me te zeggen dat hij dat niet verteld heeft. Des te beter."

Het probleem in Dendermonde sleept al jaren aan, en de gevangenisdirecteuren klaagden dat u niet naar hen luistert.
"We voeren al maanden een structurele dialoog. We moeten met hen ook het debat over de gebouwen voeren, want die zijn vaak in bedenkelijke staat. Vooraleer we over modelgevangenissen beschikken, zullen nog jaren verstrijken en zullen we stevig moeten investeren. Maar die investeringen lonen electoraal niet, en dus doet niemand het."

Misschien wel na Dendermonde. (lacht) "Misschien, maar ik heb een plan van 177 miljoen en voer dat uit. Je hoort zelden een politicus reclame maken met de slogan dat de gevangenissen dankzij hem of haar in betere staat verkeren. Voilà. Toch zijn die gebouwen lamentabel en moeten we iets doen. Ik durf niet te zeggen wanneer het beter wordt, maar ik denk dat we twee legislaturen nodig hebben. Er waren in Dendermonde dingen aangepast, maar nu hebben we een plan en kunnen we er tegenaan."

U pleitte voor een systeem van alternatieve financiering om de gebouwen onder handen te nemen. Is dat geen vorm van privatisering?
"Nee, het beheer wil ik nooit aan de privé overlaten. Een bewakingsfirma moet niet voor de strafuitvoering instaan, dat is een taak van de overheid. Met alternatieve financiering, een leasing bijvoorbeeld, zouden we wel sneller fondsen bijeen krijgen en in bakstenen kunnen investeren. Maar ook niet meer dan dat. Uit gevangenissen is geen profijt te trekken."

Het debat over de gevangenissen is ook een debat over veiligheid. Vergissen we ons als we denken dat veiligheid in Vlaanderen hoger op de agenda staat dan in Wallonië?
"Laat ons eerlijk zijn: meer blauw op straat ís een PS-thema. Alleen zul je in Wallonië niet horen dat de politiehervorming volledig geslaagd is, op het terrein zijn er nog veel problemen. In Wallonië en Brussel praten alle partijen over veiligheid, maar het debat escaleert er minder dan in Vlaanderen."

Zal de toon niet scherper worden nu extreem rechts ook in Wallonië veld wint?
"Net omgekeerd: het vermijdt de escalatie zoals in Vlaanderen. De ene partij verwijt de andere niet dat ze te weinig aandacht heeft voor veiligheid. Ik geloof niet dat iedereen luider gaat roepen wanner het Front National sterker wordt. Je kunt ook over veiligheid praten en er toch niet door geobsedeerd zijn, voor ons is het een thema als een ander. Het debat gaat over meer dan justitie en politie. Het gaat ook over preventie, over onderwijs of cultuur. Omdat er geen sterke extreem rechtse partij is in Wallonië is het debat er eenvoudiger. En dan kun je al wat makkelijker praten over bijvoorbeeld penitentiair verlof."

Zullen de incidenten van de laatste maanden de kiezer niet de indruk geven dat er te weinig gedaan wordt aan de veiligheid?
"En toch gaat het beter dan vroeger, dat mag ook eens gezegd worden. We hebben net een stevige crisis beleefd, maar het aantal ontsnappingen daalt voortdurend en dat weet niemand. We hébben belangrijke dingen verwezenlijkt op het vlak van justitie en politie. We hebben het jeugdsanctierecht, er komt een Everberg-bis. En dat allemaal met de PS op justitie, van wie men zegt dat ze niet geïnteresseerd is in het veiligheidsvraagstuk. Wist u trouwens dat de Liga voor Mensenrechten me voortdurend aanvalt omdat ze vinden dat ik te veel focus op veiligheid, vooral als het gaat over de bijzondere opsporingsmethodes? Voilà. Veiligheid is belangrijk, maar ik ben niet van plan er de hele tijd over te praten."

Is uw positie binnen de regering verzwakt?
(fel) "Dat zou ik nooit aanvaarden. Ik vertegenwoordig de kiezers en mijn partij, en het mag duidelijk zijn dat ik daar respect voor eis. Als ik me verzwakt zou voelen, zou ik mijn job liever aan een andere PS'er doorgeven. Dat ik mijn politieke waarden niet naar behoren kan verdedigen, zal ik nooit aanvaarden. Jamais, jamais!"

Uw imago bij de kiezers, is dat geschaad?
"Ik begrijp niet wat u bedoelt."

U heeft er vertrouwen in dat de kiezer u trouw blijft.
"Je n'ai pas le nez comme ça. Ik doe mijn werk niet om de kiezer te behagen. Ik probeer zo goed mogelijk te beheren."

Hoe dan ook is de politieke rentree grondig verstoord door Dendermonde en...
"Mag ik u even onderbreken? Ik wil u vertellen dat ik helemaal niet ongevoelig ben voor kritiek. In Vlaanderen is me verweten dat ik de eerste twee dagen geen commentaar gegeven heb. Toen ik het nieuws vernam, was ik ontzet. Quelle horreur! En dan komt een man als Tony Van Parys plots de held uithangen. Ik was gedegouteerd. Ik wilde wat afstand nemen en de sereniteit bewaren om zo goed mogelijk te kunnen werken. Je kon je niet inbeelden wat Van Parys daar kwam vertellen, als ex-minister van Justitie dan nog, die de situatie goed kent. J'étais écoeurée. Hoe kun je zo demagogisch zijn?"

Is het niet zijn taak om oppositie te voeren?
"Nee, zelfs in de oppositie moet je ernstig en verantwoordelijk blijven. Vooral als je de sector goed kent. Ik zal ooit ook wel in de oppositie belanden, dat is nu eenmaal het politieke spel, maar ik hoop nooit als Van Parys te worden."

De vraag die we wilden stellen: zal de regering overeind blijven in deze woelige tijden?
"Wie heeft er belang bij dat het niet goed gaat binnen de regering? U heeft gelijk, sommigen kunnen zich niet altijd goed beheersen. Maar we moeten de bevolking tonen dat we goed presteren, dat er nog veel werk is en dat we tot het einde doorgaan. Natuurlijk ligt dat moeilijk, zo kort voor de verkiezingen, maar we moeten onze dossiers goed blijven beheren."

Bent u bang dat de PS straks klappen krijgt, met de affaires in het achterhoofd?
"Er zullen gevolgen te zijn, uiteraard. Maar dat is moeilijk te voorspellen. Hoe dan ook zijn de affaires misschien een goed signaal voor sommigen binnen onze partij dat het welletjes geweest is. Jullie weten ook dat ik nooit een blad voor de mond neem en altijd gezegd heb dat de affaires onaanvaardbaar zijn. In Charleroi zijn sommigen daarvoor nog altijd boos op me. We hebben trouwens veel veranderd met de partijtop. De statuten zijn veranderd."

Verandert er iets aan de opstelling van de PS bij een slecht resultaat op 8 oktober?
"Dat denk ik niet. We moeten het lokale niveau niet met het federale vermengen. Als het een echte catastrofe wordt, zal er misschien wat veranderen. Maar dit zijn in de eerste plaats lokale verkiezingen."

Kunt u nog altijd met Didier Reynders door één deur? Zijn humor en ironie worden niet door iedereen gesmaakt.
"Zijn ironie grenst aan het cynisme, jawel. We hebben ook vaak harde woordenwisselingen. Sommige dingen zijn onaanvaardbaar. Op een gegeven moment gooide hij alles op een hoopje: wat in Charleroi gebeurde, zou typerend zijn voor de hele PS. Dat pikken we niet. Als hij dat blijft doen, krijgen we een probleem."

Ook tussen VLD en sp.a botert het niet altijd.
"Mij stoort de gretigheid waarmee sommigen proberen Freya te destabiliseren."

Daar is al aanleiding toe geweest.
"Ja, maar ik heb veel respect voor haar."

U hebt het nu over Dewael, die door Vande Lanotte al is aangewezen als de gangmaker achter die spelletjes?
(verwonderd) "Ah ja? Heeft hij dat gedaan? Nee, het is niet netjes dat men dingen anoniem doet. Als ik de kranten lees, weet ik vaak niet wie aan het stoken is. Natuurlijk kun je niet verwachten dat Freya als Johan is, ze is anders. Maar ze is een sterke vrouw met temperament. Waarmee ik niet zeg dat ze een slecht karakter heeft. Ze werkt erg hard, c'est une fille bien. Ik apprecieer haar enorm en ze verdient dit niet. Ze heeft niet de makkelijkste dossiers onder haar hoede."

Iemand voor wie u minder respect heeft: Yves Leterme. Kan hij nog eerste minister worden na wat hij gezegd heeft?
(lacht minzaam) "Zeg nooit nooit. Mais... Hij heeft verschrikkelijke dingen gezegd, dat vindt iedereen in Wallonië. We voelen ons geschoffeerd. Het is makkelijk om te zeggen dat hij ironisch was, dat gelooft niemand. In dit land hebben we er belang bij om bruggen te bouwen, veel meer dan bressen te slaan. Hij heeft het artikel nagelezen, dus hij heeft dat willen zeggen."

Zijn discours lijkt mainstream te worden. Het is nu bon ton om te zeggen: als de Walen niet meewillen, doen we het alleen.
"Dat zeggen wij uiteindelijk ook. Er zijn een paar dingen die we niet willen. Als de Vlamingen ze wel willen, bof... "

Zelfs als dat het einde van België zou betekenen?
"Gelukkig zijn er tijdens onderhandelingen altijd mensen die zich reveleren als staatsman. Dat was zo met Hugo Schiltz, die nochtans ook harde stellingen innam. Als je een staatsman bent, besef je dat je riskeert een aardschok te veroorzaken."

En de kans dat Leterme zich als staatsman ontpopt, is klein?
"Dat zeg ik niet. We zien wel. Maar hij wordt gezien als iemand die niet van Franstaligen houdt."

vrijdag, augustus 25, 2006

Le Canard Enchainé


Vandaag gekocht (voor het eerst sinds lang): Le Canard Enchainé, Frankrijks meest gevreesde satirische opiniekrant. Veegt al jaren de vloer aan met de "magouilles" van Jacques Chirac en is ook allesbehalve mals voor de PS. Verfrissend. Bij ons beperken de Brusselse equivalenten Pan en Père Ubu zich tot riooljournalistiek. Een gat in de markt? Met de actualiteit van de afgelopen maanden kan je een maandelijks krantje volkrijgen. Talent zou er genoeg moeten zijn.

woensdag, augustus 23, 2006

Guestbook created

Gastenboek aangemaakt op www.frederikdhondt.be. Wie wil, kan er een kleine shout achterlaten. Het wordt uiteraard in dank afgenomen ;).

dinsdag, augustus 22, 2006

affiesj


Op het gevaar af licht narcistische trekjes verweten te worden en ter vervollediging van de post over de foto's: ook mijn eigen "affiesj" is klaargeraakt... Wie er eentje in zijn tuin wil zetten, kan dat altijd melden :). Het wordt in dank aanvaard.

maandag, augustus 21, 2006

Het hak-eens-op-werklozenfestival, deel 2

In onze zomerreeks "Politieke lichtgewichten en de economische problemen van onze samenleving" stellen we vandaag graag de heer Hendrik/Rik/"Riksque" Daems voor. De man bracht onlangs uit dat hij zijn politieke loopbaan nog niet als voltooid beschouwt. Om deze boude uitspraak kracht bij te zetten, herhaalt hij nog eens zijn originele ideeën over werklozen, die hem eerder de cover van Dag Allemaal opleverden. U herinnert zich vast en zeker nog de elegante man op middelbare leeftijd poseren op de trappen van zijn landhuis in het Hageland.

Kort samengevat: werklozen zijn profiteurs die het geld van de belastingbetaler uitgeven aan pinten, worsten en voetbal op tv. Ze zouden beter wat werken voor niets, dan hoeft mijnheer Daems de kleine Pécriaux alvast niet naar de betalende kinderopvang te sturen. Het arbeidsmarktbeleid is (voorlopig nog) een federale bevoegdheid. Dan geldt de Copernicaanse Revolutie van Daems (de uitkering draait niet rond de werkloze, maar de werkloze rond de uitkering) ook voor onze armlastige en Nederlandsonkundige zuiderburen. Leve onze Vlaamse politici...

Daems denkt aan gemeenschapswerk voor werklozen

BRUSSEL - Kamerlid Rik Daems (VLD) vindt het niet meer te rechtvaardigen dat werklozen een uitkering krijgen zonder dat daar iets tegenover staat.

Hij stelt voor dat ze verplicht worden om zich één dag per week in te zetten voor de gemeenschap. Dat meldt Het Laatste Nieuws. ,,Het is niet meer dan billijk dat werklozen zich één dag op de vijf ten dienste zouden stellen van de gemeenschap. Dat levert ons 25 miljoen extra werkdagen per jaar op'', stelt hij. Welke werklozen in aanmerking komen voor welke taken wil Daems laten coördineren door een nieuw op te richten Federaal Agentschap voor Gemeenschapsdienst.

De VLD’er wil het thema hoog op de politieke agenda plaatsen. ,,Voor al het geld dat de belastingbetaler in de werklozensteun pompt, krijgt hij nu weinig of niets terug, terwijl in de ouderenzorg, kinderopvang, milieuzorg, onderhoud van gebouwen, noem maar op, zoveel handen te kort zijn'', aldus Daems.

(bron: DS Online)

donderdag, augustus 17, 2006

Stemrecht voor vreemdelingen: een mirakel!

Een paar jaar terug verscheen een petitietekst van diverse Belgische academici om het migrantenstemrecht in te voeren. Temidden van tegenstrijdige berichten over de registratie (provincie X meer dan provincie Y, meer in Lier dan in Antwerpen) en de houding van de Vlaamse overheid (Marino kan het nie aan...): vandaag een opiniestuk in DM van Philippe Van Parijs (UCL, Harvard) en Dirk Jacobs (KUB) die zich verheugen over de registratie van 1 op de 5 niet-EU-burgers.

Bijna ondanks de wettelijke regeling voor het migrantenstemrecht vinden ze die nog behoorlijk meevallen. Pro memorie: het migrantenstemrecht raakte goedgekeurd door de steun van de MR-fractie, die in ruil wel hààr versie van de procedure wou doordrukken. Jacobs en Van Parijs geven ook een aantal zinnige suggesties rond waar het volgens hen naar toe moet met het stemrecht.



----
Stemrecht voor vreemdelingen: een mirakel! door Dirk Jacobs

Dat de inschrijvingsprocedure mét kiesplicht tot een inschrijvingsgraad van 20 procent geleid heeft, is een mooie prestatie

Dirk Jacobs en Philippe Van Parijs

zien de huidige procedure voor niet-Belgen liever veranderd

De officiële cijfers zijn binnen: 20,05 procent van de niet-Belgen die kiesgerechtigd zijn bij de komende gemeenteraadsverkiezingen heeft zich tijdig ingeschreven. Wat de 529.878 burgers van de Europese Unie betreft, bedraagt het resultaat 20,94 procent. Er zijn een kleine 7 procent nieuwe inschrijvingen, want 14,2 procent staat nog altijd op de kieslijst genoteerd omdat ze zich al inschreven bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Er doet overigens maar een goede 3 procent meer EU-burgers mee dan zes jaar geleden, toen 17,75 procent zich inschreef. Van de 108.617 niet-EU-burgers, die ditmaal voor het eerst mogen meedoen, heeft 15,71 procent zich ingeschreven.

Moeten we ons hierover verbazen, teleurgesteld zijn of wanhopen? Helemaal niet. Laat ons even uitleggen waarom.

Er zijn grosso modo vier modaliteiten om kiezers aan te zetten of, integendeel, te ontmoedigen om gebruik te maken van hun kiesrecht.

Het eerste scenario is dat van de stemplicht. Zonder zich voordien te moeten inschrijven, heeft men het stemrecht, maar ook de stemplicht op straffe van sanctie. Dat is uiteraard de regeling die nu geldt voor de Belgische burgers voor alle verkiezingen. Het is de procedure die het meeste aanspoort tot deelname (meer dan 90 procent).

Een tweede scenario is er eentje waarbij er geen voorafgaande inschrijving is: iedereen die kiesgerechtigd is, mag meestemmen, maar er is geen stemplicht. Dat is de situatie in Nederland zoals die geldt voor Nederlanders en buitenlanders. Daarbij is er noch een bijzondere aansporing tot participatie noch een bijzondere belemmering van deelname. Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2006 was de opkomstgraad voor heel het land gemiddeld 58 procent, de participatiegraad van buitenlanders lag rond de 41 procent in de grote steden.

Een derde scenario is er eentje waarbij er een voorafgaande inschrijving is, maar geen stemplicht. Dat is de praktijk in de Verenigde Staten. Hier begint het ontraden, zeker voor de sociaal-economisch en taalkundig achtergestelde groepen. Bij lokale verkiezingen schommelt de participatiegraad van Amerikaanse burgers tussen de 5 en de 30 procent. In de enkele gevallen waar niet-staatsburgers het kiesrecht genieten, zoals in de schooldistricten van New York, bereikt hun inschrijvingsgraad nauwelijks meer dan 3 procent.

Een vierde scenario is de praktijk waarbij er voorafgaand ingeschreven moet worden, maar waarbij er ook nog stemplicht is op straffe van sanctie eens men ingeschreven is. Dat is de sterkst ontradende modaliteit. U hebt het al begrepen: dat is de praktijk waarvoor in België geopteerd werd voor het gemeentelijk kiesrecht van buitenlanders.

Een grote stimulans om zich in te schrijven was er bovendien niet. Eerst en vooral ligt het afsluiten van de inschrijvingsperiode een hele poos voor de kiescampagne echt begint (in de VS is dat maximaal een maand voor de verkiezingen). Vervolgens omdat bij de inschrijving gevraagd wordt een aantal clausules te onderschrijven die niet alleen ontoegankelijk zijn, maar ook bedreigend overkomen. Wie zich inschrijft moet bijvoorbeeld onderschrijven dat hij of zij zal deelnemen aan de stembusslag "op straffe van de sancties waarin de Belgische kieswet voorziet en die bedoeld worden in de artikelen 207 tot 210 van het kieswetboek, en die van toepassing zijn op de gemeenteraadsverkiezingen krachtens artikel 62 van de gemeentekieswet, gecoördineerd op 4 augustus 1932". Dat een vroege inschrijvingsprocedure met kiesplicht, aangevuld met het ondertekenen van dergelijke ambtelijke teksten, nog tot een inschrijvingsgraad van 20 procent geleid heeft, mag als een mooie prestatie beschouwd worden. Het is bijna een mirakel.

Wat er ook van zij, de lage inschrijvingsgraad toont ongetwijfeld aan dat de interesse van de buitenlandse bevolking voor het stemrecht niet zo overweldigend groot is dat zij er het koste wat het kost gebruik van wil maken. Maar wie heeft dat ooit beweerd? Ook al is de interesse nu relatief laag gebleken, de argumenten pro stemrecht voor niet-Belgen worden er niet door aangetast. De beweegredenen die wij eind 2001 in een opiniestuk, onderschreven door een twintigtal Vlaamse en Franstalige academici, en begin 2004 in een petitie, die door meer dan 36.000 mensen ondertekend werd, naar voren schoven, blijven onverkort gelden: "Het stemrecht uitbreiden is niet louter de belangen van een minderheid dienen. Het is een stap in ons aller belang in de richting van een rechtvaardiger en harmonieuzere samenleving. Het versterkt de mogelijkheden tot ontmoeting en solidariteit over de grenzen van verschillende gemeenschappen heen. Het vergroot de electorale druk op gemeentelijke overheden om zich veel actiever voor de meest verwaarloosde buurten in te zetten. Het maakt ook een einde aan een beledigende discriminatie waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen twee soorten buitenlandse burgers."

Uiteraard zullen die doelstellingen des te meer gediend zijn als de effectieve participatie groter zal zijn. Hoe zouden we dit kunnen bereiken? Het zou alleszins helpen als de overheid zich wat meer inspande en volmondig een sensibiliseringscampagne organiseerde zoals gebeurd is in 1985 in Nederland toen buitenlanders daar voor het eerst mochten meestemmen. Maar een voor de hand liggende en goedkopere optie is ook om van het vierde naar het tweede bovenbeschreven scenario over te stappen: de voorafgaande inschrijving afschaffen en automatisch alle kiesgerechtigde buitenlanders op te roepen voor de verkiezingen met de melding, om aan een Europese vereiste te voldoen, dat enkel de Belgische staatsburgers onderworpen zijn aan de stemplicht. Er is geen enkel grondwettelijk obstakel dat dit scenario onmogelijk maakt. Laten we dus hiervoor opteren.

Maar er is meer om te heroverwegen. Bij de onderhandelingen in 2004 werd bij wijze van compromis voor het loskoppelen van het stemrecht en het recht op verkiesbaarheid geopteerd. De Europese kiezers zijn wel verkiesbaar. Er is geen enkele reden waarom hetzelfde niet zou moeten gelden voor de niet-Europese kiezers.

Tenslotte moeten we het debat over de deelname aan de gewestverkiezingen durven openen. Ook hier dient het ingezetenschapsprincipe (men woont ergens) te primeren boven het lidmaatschapsprincipe (men is ergens lid van). Waarom zou de Nederlander of de Italiaan die zich in pakweg Antwerpen komt vestigen niet evengoed aan de Vlaamse gewestverkiezingen mogen deelnemen als elke Waalse of Brusselse nieuwkomer?

Politiek-fiction dit alles? Het is maar hoe je het bekijkt. De partijen die enkele jaren geleden zo erg vreesden dat er massale zetelverschuivingen in hun nadeel zouden plaatsvinden, moeten nu toch gerustgesteld zijn? Het doel is trouwens niet dat bepaalde partijen zetels zouden winnen en anderen zetels verliezen, maar dat elke partij, zonder onderscheid, aangespoord wordt om de gehele bevolking aan te spreken.

Dirk Jacobs is hoofddocent aan de ULB en KU Brussel

Philippe Van Parijs is professor aan de UCL en Harvard University

woensdag, augustus 16, 2006

Geld voor slagveldreconstructie

Waterloo underground

Wallonia's regional government has unveiled plans to modernise visitor entertainment at the battlefield of Waterloo, which lies 10km south of Brussels. The site of Napoleon's decisive 1815 defeat at the hands of the Duke of Wellington and Marshal von Blücher is still largely farmland. Its few tourist attractions, which include a diorama and a waxworks museum (whose models date from 1949), are deemed to be rather stale. The organisers hope to raise the number of annual visitors from 300,000 to 500,000 with a new 1,000-square-metre visitors’ centre, mostly underground, near the site’s main memorial—an artificial hill topped with a statue of a lion.

The €20m project is being led by Franco Dragone, an Italian-Belgian renowned for his work producing and directing two unique Cirque du Soleil shows in Los Angeles. The centre will boast an interactive exhibition with three-dimensional films and simulated tours of the battlefield. It is expected to open in 2009.

(bron: The Economist Brussels City Briefing)

Goed nieuws dus. Met 2008 (de herdenking van 300 jaar slag bij Oudenaarde) in het vooruitzicht, kan het geen kwaad om wat Belgische slagvelden in de aandacht te krijgen. Onze Waalse vrienden geven alvast het goede voorbeeld.

0110 - stem vree wijs

De affiche voor 0110 begint behoorlijk gevuld te raken (check hier). De concerten voor verdraagzaamheid in Brussel, Antwerpen, Charleroi en uiteraard ook Gent beginnen zich in een soort Gentse Feesten-pak te hijsen.

Vanaf twee uur in de namiddag komt een mix van populaire (Helmut Lotti, Will Tura) en ietwat hippere Belgische ('t Hof van Commerce, Gabriël Rios, Sioen, Monza...) artiesten samen met "komieken" als Kama, Wouter Deprez of Gunter Lamoot een statement voor tolerantie brengen.

Toch eens benieuwd of ze met dit "volksfeest"-concept iets kunnen doen aan de sfeer bij de gemeenteraadsverkiezingen. Het logo hebben ze alvast mee: "Stem vree Wijs" kan je niet echt anti-reclame noemen :). Ondergetekende zal zeker van de partij zijn.



donderdag, augustus 10, 2006

De wereld volgens Freddy Van Gaever

Van Gaever (VB): 'Pak werklozen uitkering af' door Gorik Van holen

Als het aan Freddy Van Gaever (VB) lag, kregen werkloze schoolverlaters geen euro: 'Als 16-jarige kun je een stiel leren waar veel werk in is'

Brussel l Als Freddy Van Gaever, Vlaams volksvertegenwoordiger voor het Vlaams Belang, het ooit voor het zeggen krijgt, verliest elke werkloze na vier maanden zijn uitkering. 'Dan nog geen werk hebben is een teken dat je niet wilt werken', zegt de VB'er in een interview met twee studenten.

Het gebeurt zelden dat de extreem rechtse partij zich uitspreekt over sociaal-economische thema's als werkloosheidsuitkeringen. Het VB werpt zich graag op als de beschermer van de kleine man, maar tegelijk hangt de partij ultraliberale economische denkbeelden aan waarin weinig plaats is voor diezelfde kleine man. De spreidstand wordt zo vaak mogelijk verdoezeld.

In een interview met Berber Verpoest en Pieter-Jan Otten van de Arteveldehogeschool in Gent, opgepikt door de onafhankelijke nieuwssite indymedia.be, laat Vlaams Parlementslid Freddy Van Gaever wel het achterste van zijn tong zien.


"Ik ken geen enkele werkloze die eerlijk is, zijn best doet en niet aan een job geraakt", zegt hij. "Ik ben tegen dopgeld als dat een permanent karakter aanneemt. Het is inderdaad mogelijk dat je van de ene dag op de andere je job verliest zonder dat je daar iets aan kunt doen. Als dat het geval is, ben ik voor solidariteit en naastenliefde en dan zijn wij er voor u. De eerste maand krijg je 100 procent van je loon verder uitbetaald. Het kan zijn dat je tegenslag hebt, dus betaalt de samenleving de tweede maand nog 75 procent van het oorspronkelijke loon. De maand daarna nog 50 procent. De vierde maand nog 25 procent en daarna is het gedaan." Schoolverlaters die geen job vinden, krijgen van Van Gaever geen euro. "Als 16-jarige kun je een

stiel leren waar nog veel werk in is."

Ook met de vakbonden loopt de VB'er niet hoog op. Liefst van al zou hij ze afschaffen, omdat "de vakbond meer met gangsterisme te maken heeft dan met solidariteit. Ze verdedigen enkel nog de bandieten." Een eigen VB-vakbond oprichten is een andere optie. "Ik zou de profiteurs en de dieven niet verdedigen. Iedereen zou dan weten dat, als je iemand van mijn vakbond aanneemt, je een goede in handen hebt."

Van Gaever was de eerste bekende zakenman die zich openlijk tot het VB bekeerde. Drie jaar geleden trad hij zelf toe tot de partij, al financierde hij ze naar eigen zeggen al van in het begin. "Bijna alle prijzen die op de eerste bals van het Vlaams Blok werden uitgedeeld, kwamen van mij."

(GoV)

Publicatiedatum : DM, 2006-08-10
Sectie : Cultuur & wetenschap

Verdere commentaar lijkt overbodig...

dinsdag, augustus 08, 2006

Lokerse Feesten

Gisteren voor de eerste maal in mijn leven des avonds de Lokerse Feesten aangedaan. Beetje verrast door de omvang (veel kleiner dan ik gedacht had, verwachtte het toch minstens even groot als Feest in het Park "van bij ons") en door de geringe afstand die Huise van Lokeren scheidt (maar een half uurtje met de auto over de E-17). Band die ik wou zien: Zornik. Reden: aangekondigd op hun site dat ze een nieuwe festivalset klaarhadden. Festival, dat klinkt in elk geval niet meer als "akoestisch" of "theatertournee" (wat me overlaatst in de Handelsbeurs serieus was tegengevallen).



Ondanks een nagenoeg onverstaanbaar begin van elk nummer -doe iets aan die installatie of hou een deftige soundcheck, serieus!- klonk het ook weer als twee jaar geleden. Koen Buyse krijgt het publiek makkelijk mee op de klassiekers en spaart zijn hitjes slim op voor het eerste en tweede bis-rondje. Vooral de traditionele afsluiter met Hey Girl, You Move Me, Scared of Yourself en een door de massa solo gekeeld "Goodbye bevestigde nog eens de podiumcapaciteiten van het beest in de leadzanger.


Toch een paar minpuntjes. Hoewel de androgyne zanger graag koketteert met zijn ter plekke getweakte nummers (paar woorden vervangen in de tekst, dingen wat hoger of lager zetten), kreeg je de indruk dat hij zoiets vooral uithaalt om te verdoezelen dat hij live niet kan wat hij op cd brengt. Goed, ik heb al ronduit sublieme optredens van Zornik gezien, maar hier leek het gouden randje er een beetje af te bladderen. Maar misschien komen ze er wel terug in. Zornik lanceerde alvast een paar nieuwe nummers. Hun traditionele tactiek getrouw, zullen ze er wel een paar als single lossen en de Afrekening bestormen, om rond de jaarwisseling een nieuwe plaat uit te brengen. Die hen hopelijk op Werchter brengt. Het optreden van drie jaar geleden staat me nog altijd bij als een ronduit verpletterend concert :).

zondag, augustus 06, 2006

Hugo Schiltz overleden

Onverwacht overleden: Hugo Schiltz. Zie onderstaande voor de verwezenlijkingen van de man. Altijd al een dubbel gevoel gehad bij hem. Een gematigd vlaams-nationalist en een heel redelijk iemand, maar zeer vreemde uitspraken over de collaboratie ("wir haben es nicht gewusst"). Het is maar de vraag wat er nu met zijn mémoires gaat gebeuren. Op een debat in de paasvakantie (n.a.v. die van Wilfried Martens) gaf hij aan dat o.a. prof. Bruno De Wever (Nieuwste Geschiedenis UGent; grote specialist van het VNV) met het project belast was. Hopelijk heeft hij de tijd gevonden om alles op papier te zetten. Niet alleen over het oorlogsverleden, natuurlijk, maar ook over de staatshervorming. En de volledige "ware toedracht" van de jaren 70-80. Want hoe dichter de hoofdrolspelers in die zaak hun einde zien naderen (Martens...), hoe "openhartiger" men wordt met de "echte" verklaringen voor toch wel enorm belangwekkende zaken voor de morfologie en structuur van België.


De Standaard Online
zondag 06 augustus 2006 | Bron: belga

Hugo Schiltz overleden

© WIM DANEELS

BRUSSEL - Vlaams politicus Hugo Schiltz is zaterdagavond overleden in het Universitaire Ziekenhuis van Antwerpen. Dat meldt zijn familie. De oud-voorzitter van de Volksunie werd 78.

De Vlaams-nationalistische politicus stampte dit jaar nog een nieuw advocatenkantoor uit de grond, samen met drie confrators. ,,Ik heb een ijzersterke gezondheid'', zei hij in mei nog in De Standaard. Nog geen drie maanden later is hij na een korte ziekte overleden.

Schiltz werd op 27 oktober 1927 geboren in Borsbeek. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij lid van de Nationaal-Socialistische Jeugd Vlaanderen (NSJV). Zijn broer vocht aan het Oostfront. Na de oorlog belandde hij enkele maanden in de gevangenis. Daarna studeerde hij rechten en economie in Leuven.

In 1953 vestigde Schiltz zich in Antwerpen als advocaat. Vijf jaar later werd hij er gemeenteraadslid.

In 1963 sloot hij zich aan bij de Volksunie. Hij werd Kamerlid (1965-1991) en senator (1992-1995). Van 1975 tot 1997 was hij voorzitter.

Egmontpact

Hij koos bewust voor deelname aan de macht en was bereid compromissen te sluiten, tot groot ongenoegen van de traditionele rechtse Vlaams-nationalisten. In 1978 stapte Schiltz met zijn partij in de regering om het Egmontpact over de nieuwe staatshervorming uit te voeren. In het najaar van 1978 liep het pact op de klippen en leed de VU een zware verkiezingsnederlaag. Schiltz werd verantwoordelijk geacht en in 1979 nam hij ontslag als partijvoorzitter.

In de tweede helft van de jaren 1980 werd hij samen met Wilfried Martens en Jean-Luc Dehaene een van de grote architecten van het gefederaliseerde België In 1995 werd hij minister van Staat.

Advocatuur

Begin 2001 stapte hij uit de actieve politiek en lanceerde hij zich opnieuw in de advocatuur. Hij was eerst actief bij Ernst & Young en Peeters Advocaten, waarna hij samen met het voormalige hoofd van de juridische dienst van Boelwerf, Guido Verschroeven, Laurius stichtte. Het kantoor is er nu in geslaagd drie senior advocaten los te weken bij Baker & McKenzie.

,,De enige manier voor een oude man om braaf te blijven, is hard werken'' zei Schiltz enkele jaren geleden in een gesprek met Gazet Van Antwerpen. ,,Ik ben nog steeds nieuwsgierig naar wat er in de wereld, in het land en in deze stad gebeurt. En ik voel me verantwoordelijk voor de mensen die ik in de advocatuur heb geïntroduceerd.''

,,Wat we samen hebben verwezenlijkt, mag niet verwateren. Dat geldt ook voor de politiek. Het lot heeft mij gezegend met gezondheid en talent, en in ruil daarvoor wil ik een bijdrage aan de gemeenschap blijven leveren. Misschien is het ook wel een soort kwajongensachtige revanche op iedereen die mij politiek dood heeft verklaard.''

llc

Schoolpremie: had Vandenbroucke toch gelijk?

Interessant opiniestuk van Noël Slangen in DM gisteren. Hij blijkt helemaal de mening van Vandenbroucke te delen over de schoolpremie. Merkwaardige bemerkingen over de magistratuur, overigens.

(bron: www.demorgen.be/onelinekrant)

Onlinekrant
Print

Ziekenhuizen en kermissen door Noël Slangen

Een schoolpremie werkt niet. Toen ik kind was, diende de studiebeurs om de stroomrekening te betalen. En de rest stroomde uit de tapkraan van een café

Noël Slangen

vindt dat decision makers bij dé mensen hun licht moeten opsteken

Een van mijn eerder onverwachte adviezen is dat decision makers vaker naar ziekenhuizen moeten gaan. Of naar kermissen. Dat zijn namelijk plaatsen waar je dé mensen ziet. Niet enkel mensen die je dag in dag uit tegenkomt, het slag volk dat De Morgen leest, maar een onverwachte, soms ontluisterende, doorsnede van de bevolking. Voor mij is die doorsnede minder verrassend, want ik stam uit een van de laagste lagen van dit mensenvat. Bij het doorkruisen van die lagen vind je nochtans soms het antwoord op vraagstukken die ons pad kruisen.

Binnen dik een maand krijgen eigenaars van een kroost met de juiste leeftijd een schoolpremie die de dure septembermaanden draaglijker zou moeten maken. Dat werkt niet. Toen ik kind was, diende de studiebeurs om achterstallige stroomrekeningen te betalen. En wat overbleef stroomde gedurende een uitgelaten weekend uit de tapkraan van een café. De dure schoolkosten waren dan al achter de rug en waren als vanouds uitgemond in een selectief aankoopbeleid dat van meet af duidelijk maakte wie het uitschot was, wie geld had en wie veel geld had.

Ook bij de sp.a is het geloof in gratis blijkbaar verdwenen. Nochtans is voor onderwijs gratis de beste optie. Zorg er gewoon voor dat in het lager en secundair onderwijs alles, tot het kleinste detail toe, gratis is. Want als onderwijs geen basisvoorziening is, wat dan wel? Zelfs redenerend als de rekenende ondernemer die ik ben, heb ik er het meest aan dat men mijn belastinggeld gebruikt om een volk van superbekwame goedopgeleide gemotiveerde toekomstige werkkrachten te maken.

Als vierdewereldproduct mag ik zonder bekogeld te worden door goedmenende universitairen stellen dat wat sturend paternalisme vanuit de overheid geen slechte zaak is. Sociale emancipatie betekent helaas dat kinderen soms ook tegen hun ouders beschermd moeten worden. Gratis onderwijs is daarvoor een betere oplossing dan al het gedoe met aftrekken, premies en andere ondoorzichtige en gefragmenteerde trucjes.

Iets anders van dezelfde strekking: we zien almaar meer staaltjes van wereldvreemdheid bij onze magistratuur. Terwijl een gemoderniseerde politie steeds efficiënter en moderner de dagelijkse criminaliteit benadert, botst men tegen een almaar hogere muur van disfunctioneren bij onze rechtbanken. Men schijnt er geen enkel inzicht of besef te hebben van de wereld in de straat. Integendeel, ondanks de aanwezigheid van een kwalitatief hoogwaardige minderheid wordt de magistratuur vooral bevolkt door een klasse die vindt dat ze miskend wordt en niet meer de nodige egards geniet.

Wanneer men de eigen functie ziet als een degeneratie van een mooi maar vervlogen verleden, ontstaat een foerthouding die een maatschappij recht in het hart treft. Maar er bestaat geen grotere bron van onrecht dan frustratie. De enige manier om dit tegen te gaan is ervoor zorgen dat de magistratuur een betere afspiegeling van de maatschappij wordt.

Men mag niet interveniëren in de rechtspraak zelf, maar de politiek heeft wel de taak en de plicht om maatregelen te nemen die het justitieapparaat bij de tijd houden. Zelfs al schreeuwt dat apparaat voor het minste moord en brand. Daarom moet de toegang voor mensen met een andere, lagere sociale achtergrond tot de magistratuur bevorderd worden. Op die manier krijg je niet alleen opnieuw mensen die trots zijn op de maatschappelijke taak die ze uit oefenen. Maar het zorgt ook voor een realistischer weerspiegeling van de maatschappij, zoals we die we in haar ware vorm zien... in ziekenhuizen en op kermissen.

Noël Slangen is opiniemaker en gedelegeerd bestuurder van Groep C. Voor 'De gedachte' schrijft hij om de twee weken een opiniestuk.

Publicatiedatum : 2006-08-05
Sectie : Opinie

dinsdag, augustus 01, 2006

Recht & Oorlog; Viva Zapatero!

Kort nog even twee bijzonder interessante artikels. Het eerste is van de hand van een militair jurist, Dirk De Cock, en werd vandaag als opiniebijdrage in De Standaard gepubliceerd. Het tweede is een bijzonder lovend artikel over José Luis Rodriguez Zapatero, de Spaanse eerste minister. Verwonderlijk is, dat het uit The Economist, het lijfblad van de rechtgeaarde Angelsaksische liberal, komt. Ach wat, hoe meer lof voor mijn favoriete Europese politicus, hoe beter.

De Standaard Online

dinsdag 01 augustus 2006

Het bombardement op Qana, een oorlogsmisdaad?

MET het luchtbombardement van het Zuid-Libanese dorp Qana en de dood van minstens zestig onschuldige burgers, waaronder voornamelijk vrouwen en kinderen, hebben de vijandelijkheden tussen de Israëlische strijdkrachten en de terroristische Hezbollah-beweging een driest hoogtepunt bereikt. Het krediet waarmee de inval in Libanon gerechtvaardigd werd - het recht op zelfverdediging - lijkt er volledig door opgebruikt.

Terecht wordt nu de vraag gesteld naar de verantwoordelijkheid in een incident dat alle kenmerken vertoont van een oorlogsmisdaad. Want noch het recht op zelfverdediging, noch het beginsel van de militaire noodzaak of de verwijzing naar het gebruik van menselijke schilden kan als rechtvaardiging ingeroepen worden.

Het eerste argument waarmee Israël zijn militaire optreden(s) in Libanon rechtvaardigt, zijn de Hezbollah-raketaanvallen waarmee Israëlische dorpen bestookt werden. Hoewel het internationaal recht het recht op zelfverdediging erkent, moet de staat die wordt aangevallen bij het gebruik van gewapend geweld wel het internationaal humanitair recht eerbiedigen. Al in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog oordeelde het Internationaal Militair Tribunaal van Nuremberg dat het ,,ius ad bellum'' (het recht op de oorlog ) geen afbreuk doet aan de verplichtingen die tijdens het oorlogvoeren gelden (het ,,ius in bello'' of het recht in de oorlog), ook in het geval van een 'rechtvaardige oorlog'. Kortom: de burgerbevolking bombarderen of de burgers niet eerbiedigen kan nooit gerechtvaardigd worden door het recht op zelfverdediging.

Het tweede argument dat Israël aanhaalt is de ,,militaire noodzaak'' die het bombarderen van bepaalde doelen zou staven. Met dat beginsel proberen sommige staten hun optreden te rechtvaardigen. Vaak wordt dan ook verwezen naar de uiteindelijke doelstelling van het militaire optreden, in dit geval dat de Hezbollah-beschietingen doen ophouden. Het argument doet enigszins terugdenken aan het concept van de totale oorlog, waarbij het bombarderen van bepaalde doelen gerechtvaardigd zou zijn op grond van het nagestreefde einddoel: zo weinig mogelijk eigen slachtoffers en een snel einde van de oorlog. Toch is het verband tussen de uitgevoerde bombardementen en de snelle uitschakeling van de Hezbollah onbevredigend.

De bepalingen van het internationaal humanitair recht, zoals ze terug te vinden zijn in onder meer de Verdragen van Genève en de Aanvullende Protocollen daarop, zijn al een compromis tussen deze twee intrinsiek tegengestelde beginselen, namelijk het beschermingsbeginsel en het beginsel van de militaire noodzaak. Uitgezonderd in die gevallen waarin de bepalingen van het internationaal humanitair recht zelf voorzien in een mogelijke afwijking op grond van de militaire noodzaak, kan dit argument nooit ingeroepen worden. Ook het argument van de ,,militaire noodzaak'' faalt dus als rechtvaardigingsgrond.

Ten slotte wordt ook regelmatig verwezen naar het gebruik van de burgerbevolking als menselijk schild, wat het hoge dodental zou verklaren. Hoewel de bewust gebruikte tactiek van het menselijke schild op zich een ernstige schending van het internationaal humanitair recht inhoudt, moeten militaire overheden de grootste zorg dragen bij de keuze van de doelwitten en de aanval erop.

Uit de eerste vaststellingen blijkt dat uitgevoerde luchtaanvallen voornamelijk burgerslachtoffers eisen onder de vluchtelingen, wat vragen doet rijzen over het al dan niet daadwerkelijk gebruik ervan als menselijk schild door de Hezbollah. En na het bombardement van een VN-post, kan men zich terecht afvragen of er wel een militair doel aanwezig was en in welke mate een mogelijke uitschakeling ervan nog strookt met het proportionaliteitsbeginsel.

Het gebouw van de Hezbollah in Qana inroepen als reden om het dorp te bombarderen, vertoont een aantal overeenkomsten met de zaak-Martic, gevoerd voor het Joegoslaviëtribunaal. Martic werd beschuldigd van het bombardement van Zagreb op 2 en 3 mei 1995 met zogenaamde Orkan-raketten. Daarbij vielen zeven doden. De Kamer stelde toen vast dat er, volgens getuigenverklaringen, geen militaire doelen in de buurt waren waar de raketten insloegen. Het Tribunaal merkte vervolgens op dat er wel een gebouw van het ministerie van Binnenlandse Zaken getroffen zou zijn tijdens de aanval van 2 mei 1995.

Een Libanees dorp aanvallen om een raketinstallatie uit te schakelen doet dan ook niet alleen vragen rijzen over de aangewende middelen en de precisie ervan, maar ook over het werkelijke doel. En op basis daarvan zou je tot het besluit kunnen komen dat misschien wel burgers geviseerd werden.

Hoewel de exacte omstandigheden van de luchtaanval op Qana nog niet bekend zijn, doet dit incident torenhoge vragen rijzen bij de Israëlische middelen en methodes van oorlogvoering. Terecht veegde het Joegoslaviëtribunaal Martic de mantel uit over de bombardementen van Zagreb door te stellen dat niet-onderscheidende aanvallen verboden zijn en dat zelfs bij het bombarderen van legitieme militaire objectieven de keuze van de middelen en methodes van oorlogvoering niet onbeperkt zijn. Het arrest van het Joegoslaviëtribunaal heeft in dat opzicht niets aan belang ingeboet.


Chris De Cock (De auteur is militair jurist.)



Spain

Zappy happy on the beach
Jul 27th 2006 | MADRID
From The Economist print edition


Spain's much-maligned prime minister has reason for quiet satisfaction




SUMMER is not what it was in Madrid. Only a few years ago the Spanish capital ground to a halt every August, as offices, shops and bars closed for the entire month. This year, most of the city is planning to remain open. It is yet another sign that one of Europe's best-performing economies, with a decade of continuous growth under its belt, has ditched its old “siesta-and-fiesta” reputation.

One man who will be leaving Madrid is Spain's Socialist prime minister, José Luis Rodríguez Zapatero. The political year is over and, as he hits the beaches in the Canary island of Lanzarote, he may reflect on several triumphs. The economy is powering on—GDP is expected to grow by almost 3.5% this year. The ticklish Catalan question appears to have been answered, with a bit of fudging, through a new autonomy statute. The Basque terrorist group, ETA, is sticking to its permanent ceasefire declared in the spring. A slew of socially liberal legislation, from gay marriage to fast-track divorce, has gone through parliament. To crown it all, Mr Zapatero's Socialist Party (PSOE) has a comfortable, if not huge, lead in the opinion polls.

In short, halfway through his first term in office, Mr Zapatero looks to be a man in control—and one who is increasingly likely to be re-elected in 2008. The leader once jokingly known as “Bambi” may thus be around for a long time to come. Yet he cannot afford to rest on his laurels. His political future may seem promising, but Spain's long-running economic boom is not quite so healthy.

Inflation is close to 4%, almost 1.5 points above the average for the euro area. Spain boasts one of the world's biggest current-account deficits, heading for over 9% of GDP. Cheap credit, a construction boom and domestic consumption, not investment, have been the main motors of growth. House prices, says a recent Goldman Sachs report, may be overvalued by as much as 25-35%. With euro interest rates rising, the housing bubble could well burst, pulling the rug out from under a construction sector that accounts for 16% of GDP and 12% of employment.

“If we weren't in the euro zone, our inflation and external deficit would already have produced recession and devaluation,” says Miguel Arias Cañete, economics spokesman for the opposition People's Party (PP). Economists are divided. Several are just as gloomy as Mr Arias Cañete. “We are not on a good path,” says Rafael Pampillón, of Madrid's Instituto de Empresa business school. “It has to come to an end, because we cannot keep building homes at this rate.” When the building stops, he says, the cycle by which construction fuels consumption, and vice versa, could be inverted: “the virtuous cycle becomes a vicious one.”

The trouble with warnings about an overheated Spanish economy is that they are starting to sound stale. Predictions of collapse in the housing market are at least three years old. Some economists now think that prices will simply flatten out, as they have elsewhere. “A soft landing similar to that experienced in the United Kingdom and in the United States seems the most probable scenario,” argues José Carlos Díez, chief economist at Intermoney, a stockbroker. Mortgage-holders have plenty of wiggle-room, he says, to extend payment periods. Spain's banks are robust enough to handle a rise in defaulters. Inflation may eat away at competitiveness, but immigrants have kept wages down, boosted social-security receipts and provided new, eager consumers. Another 650,000 immigrants arrived last year.

All the same, Mr Zapatero has little room for manoeuvre. He cannot devalue a currency, the euro, that is shared with 11 other countries. He cannot look to a sharp rise in interest rates to curb inflation, because rates are set by the European Central Bank, which must take into account the larger, more sluggish, economies of Germany and France. A tighter rein on public spending is another possible response, but the budget is already in surplus. “We are very aware of the importance of budget policy,” says David Vegara Figueras, deputy finance minister. “It is important that we do not throw on more gasoline.”

Does Spain have much time? Mr Pampillón predicts that the housing bubble, if it bursts, will do so in 2008. “We expect the slowdown to be quite mild,” says Javier Pérez de Azpillaga, at Goldman Sachs, who says that GDP growth will remain over 2.5% in 2007. “That is not a disaster. In fact it is very good compared with the rest of euroland.” Spaniards may be fretting about high house prices but, apart from that, they show little concern about their consumption- and credit-driven economy.

In politics, meanwhile, the PP has made little effort to return to the centre ground from where it was able to govern Spain for eight years until 2004. Vitriolic opposition to such relatively popular moves as gay marriage or peace talks with ETA plays well to a hard-core conservative audience, but not to the centre. Mr Zapatero has been quick to spot the gap. Indeed, his latest move is a bold attempt to dress the PSOE in the clothes of liberalism.

“In its social and political side, the values of liberalism are better represented by the PSOE than the PP,” Mr Zapatero's chief economic adviser, Miguel Sebastián, declared in a recent speech. “In the economy the PSOE also better represents the principles of stimulating the private sector, less intervention and a reasonable-sized public sector.”

This is clever, if not entirely convincing. The PSOE can certainly claim to be social liberals. They have also tended to be more liberal economically than, say, their French counterparts. The government even has plans, not yet set in concrete, to cut corporate tax by five points, to 30%, over the next few years. The finance minister, Pedro Solbes, has a well-earned reputation for balancing his budget.

But the PSOE is no free-market party. The government's attempts to obstruct a takeover by Germany's E.ON of a Spanish electricity giant, Endesa, regardless of EU rules, are proof of that. A mild reform of employment law this year made firing workers cheaper, but it still costs a lot more than in other countries.

Yet Mr Sebastián's analysis is intriguing. Spain introduced the word “liberal” to world politics early in the 19th century. But it has no liberal party of its own. Some polls suggest that 18% of Spaniards would define themselves as liberals, rather than conservatives, socialists or any of Spain's other political brands. Whichever of the two big parties can win this floating vote in the centre tends to win an election.

Mr Sebastián is one of Mr Zapatero's closest advisers. Perhaps, as he rests this August, Mr Zapatero might conclude that further liberalisation could kill two birds with one stone—not only warding off an economic slowdown, but also ensuring that he gets a second term.



Copyright © 2006 The Economist Newspaper and The Economist Group. All rights reserved.